kijk

tussen ons gezegd en gezwegen

Het begon in 2018. Er was goesting om dichter bij de natuur te zijn, vaker op ontdekking te gaan, de filosofische achtergrond weer wat af te stoffen en de groeiende kinderen daarin mee te nemen. Het vrolijke enthousiasme van een nieuw project duwde het plan de wereld in. En zo ontstond Kaluis, met als doel natuurbeleving en filosoferen bij kinderen en jongeren te stimuleren. Proberen. Durven. Doen. Dromen zonder grenzen, geloven in zichzelf.

Intussen wordt Kaluis elk jaar een beetje sterker. Dat doe ik natuurlijk niet alleen. Van het ontwikkelen van een logo en een website, naar het maken van mooie foto's en verse soep, via het aanbieden van een klas plezante kinderen om mijn plannen op te testen, tot het mee begeleiden van de verschillende activiteiten: een warme dankjewel aan iedereen die Kaluis mee werkelijkheid maakt!

Binke

Druk op de plusjes hieronder om meer te lezen.

Waarom filosofie?

Filosoferen met kinderen is een pijler van Kaluis. Ik geloof er rotsvast in. Ik baseer mij voor het onderstaande op 2 artikels van prof. dr. Griet Galle uit 2019.

De keuzes die we maken en de manier waarop we handelen, zijn vaak bepaald door onze visie op het leven en de samenleving. Filosoferen stimuleert kinderen om inzicht te krijgen in de vooronderstellingen die gepaard gaan met onze visies. Zo draagt het bij aan de ontplooiing van kinderen als persoon en als lid van de samenleving. Ze maken kennis met een manier van denken die op school vaak minder aan bod komt.

“Ze verkennen begrippen (zoals vrijheid en gelijkheid) en onderscheidingen (zoals waar en onwaar, mooi en lelijk, goed en slecht) die essentieel zijn om zich op ethisch, sociaal en esthetisch vlak als mens te ontwikkelen, om over actuele problemen na te denken en de eigenheid van democratie te begrijpen.” Dat is nodig voor de samenleving, maar het is vooral zo een belangrijke basis die we een kind kunnen geven om zijn weg in de wereld te vinden en een vol leven te leiden.

Empirische studies tonen ook “een positief effect van filosoferen met kinderen op een waaier aan domeinen: schoolse prestaties (wiskunde, begrijpend lezen en leren), cognitieve vermogens, denken over filosofische thema’s, taal-, luister, sociale en communicatieve vaardigheden, gedrag, persoonlijkheid, emotionele intelligentie, moreel oordeelsvermogen en democratische vaardigheden en attitudes.” Enkele aspecten eigen aan filosoferen dragen daartoe bij:

(1) de openheid van de vraag - de cognitieve uitdaging van de confrontatie met vragen waarop geen eenduidig antwoord is en het intellectuele zelfvertrouwen dat ze daarmee opbouwen.

(2) het dialogische aspect - het inzicht wordt gezamenlijk opgebouwd en de verantwoordelijkheid over de inhoud en vorm van het gesprek berust bij alle deelnemers. Dialogisch leren bevordert de betrokkenheid en de hogere denkvaardigheden.

(3) de sociale context - kinderen leren samenwerken om een antwoord te vinden, elkaar te ondersteunen en zich in te leven in het standpunt van de ander.

Filosoferen met kinderen past daarmee in een holistische onderwijsbenadering die de ontwikkeling op verschillende gebieden als onlosmakelijk verbonden ziet.

Tot slot nog dit: het gaat niet zozeer om de kennis die je hebt of de antwoorden die je kan geven, het gaat wel om de vragen die je stelt en je bereidheid om open te luisteren naar wat je terugkrijgt. Dat brengt denken in actie.

Filosoferen met kinderen is een plezier. Doen gewoon.

Nieuwsgierig naar verdere literatuur en onderzoek? Dit is een mooi vertrekpunt.

Waarom natuur?

Komt eraan!

Opleiding

Ik ben opgeleid tot filosoof en leerkracht secundair onderwijs. Bijleren doe ik graag en veel, bij verschillende personen en organisaties. Nieuwsgierig? Vraag er mij naar, ik vertel er met plezier meer over.

Momenteel volg ik een opleiding voedingsleer en start ik een onderzoeksproject rond voedingsethiek, gericht op kinderen. In de toekomst wordt voeding, naast natuur en filosofie, een derde pijler voor Kaluis.

Praktische filosofie

Filosofie is meer dan alleen maar praten, het is ook actie ondernemen. Ik leerde Peter Singer kennen tijdens mijn studentenjaren en raakte opnieuw onder de indruk bij het herlezen van zijn boek 'The life you can save'. Dankzij zijn impuls verbind ik er mij toe jaarlijks 5% van de opbrengst van Kaluis te gebruiken om bij te dragen aan het streven naar een betere wereld.

'The life you can save' is gratis te downloaden als e-book en podcast. Laat je hier overtuigen.

De mooiste foto's op deze website werden gemaakt door Lina Lapage.